Basit Tanım
İslam inancında kader; insanın akıl sahibi, özgür ve sorumlu bir varlık olması temeline dayanır. Allah, insanı diğer canlılardan farklı olarak düşünme ve seçme yeteneğiyle yaratmıştır. Bu yetenek sayesinde insan, yaptığı her davranışın sonuçlarını üstlenmekle yükümlüdür.
Somutlaştırma (Kaptan ve Gemi Analizi)
Bir yolcu gemisini hayal edelim:
Küllî İrade (Deniz ve Rüzgâr): Denizin ne kadar dalgalı olacağı, rüzgârın nereden eseceği veya geminin motor gücü kaptanın elinde değildir. Bunlar önceden belirlenmiş şartlardır.
Cüzî İrade (Dümen): Kaptan dümene geçer ve gemiyi istediği limana sürer. Kaptan gemiyi bilerek kayalıklara çarptırırsa, "Rüzgâr böyle esti, kaderim buymuş" diyemez. Çünkü dümeni (seçim hakkını) o kullanmıştır.
Kur'an-ı Kerim'den Kanıt
"Kim iyi bir iş yaparsa kendi lehinedir, kim de kötülük yaparsa kendi aleyhinedir..." (Fussilet Suresi, 46. Ayet)
Düşünceleriniz Neler?